Horma Kanyonu
Bölgenin doğa turizmi odak noktalarından biri olan Horma Kanyonu Pınarbaşı ilçesinin 3 km kuzeydoğusunda yer alır ve Üst Jura-Alt Kretase yaşlı İnaltı kireçtaşlarında gelişmiştir. Kanyonun uzunluğu yaklaşık 3 km, derinliği ise 300–350 m kadardır. Yaklaşık K-G yönlü olan bu kanyon Devrekani çayının kolları tarafından açılmıştır. Kireçtaşlarındaki kırık ve fayların zayıf zonlar oluşturması ve bu zonların akarsularla aşındırması kanyonun oluşum hikâyesini temsil eder. Kanyon boyunca bu aşındırmaya bağlı büyüklü-küçüklü fosil ve güncel kazan-havuz yapıları izlenebilmektedir. Çeşitli dönemlerde bu kayaların içme ve değirmen döndürme için oyulduğu ve su alındığı belirtilmiştir (Kazancı ve diğ., 2009). İnaltı formasyonunun kireçtaşları bu lokalitede beyazımsı gri renkte, çoğunlukla kalın tabakalıdır. Yer yer üzerlerinde alg fosilleri gözlenebilmektedir. Kanyon Türkiye'nin en önemli jeolojik mirası listesinde 52. sırada yer almaktadır. Kanyon boyunca yapılan 3 km uzunluğundaki ahşap yürüme yolu doğa ile dost jeoturizm olanağı sunar. Ayrıca ziyaretçilerine görsel olarak unutulmaz manzaraları güvenli bir şekilde görme imkânı sağlar.
Horma Kanyonu aynı zamanda iki endemik bitki türünün (Polystichum asia-minoris ve Paflagonya Belumotu) tip lokalitesi olması nedeniyle “biyosit” olarak da değerlidir. Polystichum (Dryopteridaceae) familyasından yeni bir eğrelti otu olan Polystichum asia-minoris tanımlanmıştır (Tunçkol ve diğ, 2020). Kanyon Eğreltisi olarak adlandırılan ve son derece dar bir dağılıma sahip olan tür, yalnızca Horma Kanyonu'ndan bilinmektedir. IUCN Kırmızı Liste Kriterleri uyarınca Kritik Tehlike Altında (CR) olarak sınıflandırılmıştır. Horma Kanyonu ayrıca “Paflagonya Belumotu” adı verilen endemik türe de ev sahipliği yapmaktadır. Rubiaceae (Kökboyasıgiller) familyasından sarı renkli, gösterişli çiçeklere, narin yapıya ve odunsu köklere sahip olan bitkiye; keşfedildiği bölgenin antik çağdaki adı olan Paflagonya'dan esinlenerek “Paflagonya Belumotu” (Cynanchica paphlagonica) ismi verilmiştir. Dünyada sadece bu kanyonda yetişen endemik tür kayalık habitatlarda yetişir. Kanyonda sadece 80 bireyden oluşan tür, Dünya Doğayı ve Doğal Kaynakları Koruma Birliği (IUCN) kriterlerine göre “Nesli Tehlikede” (EN) olarak sınıflandırılmaktadır (Tunçkol ve diğ., 2025).
