Medil Mağarası
Kastamonu Azdavay ilçe merkezine yaklaşık 7 km uzaklıkta olan mağara, Çatak Kanyonu'nun doğu yamacında ve vadi tabanından yaklaşık 100 m yüksekte yer almaktadır. Medil mağarası ve çevresindeki alanlarda da görülen aşınım yüzeylerinin yarılmış ve parçalanmış görüntüsü, Devrekâni Çayı ve kollarının hızlı aşındırmasının bir sonucu olarak değerlendirilmiştir (Kurter, 1982; Aylar ve diğ, 2019). Medil mağarasının oluşumunda karstik süreçler ile sahanın tektonik yapısı da etkili olmuştur. Baskın olarak Kuzeydoğu-güneybatı yönlü, ikincil olarak da kuzey-güney yönlü kırık sistemleri mağara oluşumunu etkilemiştir. Medil mağarası, yatay yönde gelişmiş ve giriş kısmı ile mağara tabanı arasında yaklaşık 6 m'lik bir yükseklik farkının bulunduğu 4 ana salon ve bu salonların bağlantısını sağlayan galerilerden oluşmaktadır. İçerisinde sarkıt, dikit, sütun ve traverten havuzları gibi diğer şekillerin oluşumu gerçekleşmiştir (Aylar ve diğ, 2019). Büyük salonda iki adet sarnıç bulunmaktadır. Detaylı bir arkeolojik çalışma henüz yapılmamış olsa da Cide civarındaki mağaralarda Klasik ve Bizans dönemlerine ait benzer tarihi kalıntılar bulunmuştur (During ve Glatz, 2010). Mağara duvarları haricinde sarkıt, dikit ve sütun gibi yapılarda gözlenen kararmalar, ısınmak ve aydınlanmak amacı ile yakılan meşale ve ateşin sonucu olarak değerlendirilmektedir. Bu veriler de mağaranın uzun süreler boyunca insanlar tarafından konaklama amaçlı olarak kullanıldığını işaret eder. Mağarada bazı böcek türleri haricinde hayvan varlığı zengin değildir (Kazancı ve diğ., 2009; Aylar ve diğ., 2019). Medil mağarası, Küre Dağları Milli Parkı “Mutlak Koruma Zonu” içerisinde yer aldığı için koruma altındadır.
